2.000 km/s’den Fazla Hızla Giden Uçak. Ne Yanlış Gitti?


Işık hızına meydan okuyan uçak Concorde ile tanışın. Saatte 2.000 km’den fazla hızla giden uçağı yıllardır geçebilen yok. Bugünkü yazımızda ise artık aramızda olmayan yolcu uçağı Concorde hakkında bilinmesi gerekenlerden bahsedeceğiz.

Tarihin en hızlı yolcu uçağı unvanını taşıyan Concorde bir döneme damga vurmuş. Peki farklı tarzı ve hızıyla adından söz ettiren Concorde neden piyasadan çekildi? Concorde nedir? Concorde'un özellikleri nelerdir?


Öncelikle Concorde, yolcu uçağı olarak hazırlanmış hava taşıtı. Concorde gibi bir uçak inşa etme fikri ilk kez 1956 yılında ortaya çıkmış ve  İngiltere'de 'sesten Hızlı Uçak Komitesi' adıyla bir komite kurulmuş. Fransa da 1962 yılında aynı yönde bir proje üzerinde çalışmaya başlamış. Daha sonra ise iki ülke, Concorde projesinin İngiliz-Fransız ortak yapımı olarak gerçekleştirilmesi konusunda anlaşmış.


Amerika'da sesten hızlı giden yolcu uçağı yarışına katılmış. 1965 yılında Başkan Lyndon B. Johnson, kendi sesten hızlı yolcu uçağını geliştireceğini açıklamış. Fakat Başkan Richard Nixon, 1971 yılında imzaladığı bir kararla bu projeyi tarihe gömmüş.


Gelin hayata geçirilmiş Concorde uçağına geri dönelim. Concorde uçağı, ilk uçuş denemesini 2 Mart 1969'da Fransa'nın Toulouse kentinde yapmış. Concorde'un ilk ticari uçuşu ise Londra-Bahreyn arasında gerçekleşmiş. Fransız Concorde'unun ilk uçuşu da Paris - Dakar arasında yapılmış. Air France ise 1977 yılından itibaren Paris - New York arasında sesten hızlı uçaklarla yolcu taşımaya başlamış. Concorde'un ülkemize 1976 - 1977 yıllarında Air Condor ve Air France şirketleri envanterinde kayıtlı uçaklarıyla sınırlı uçuşları olmuşsa da İstanbul Atatürk Havalimanının teknik altyapısı o yıllarda gerekli donanımı sağlayamadığı için ilerleyen yıllarda bu uçuşlardan vazgeçilmiş.


Concorde uçakları, normal uçuşlarında saatte 2 bin 132 kilometre hıza erişiyor ve yerden 18 bin 200 metre yüksekten uçuyormuş. Uçaklar, Atlantik'i normal koşullarda 3 saatte aşabiliyormuş. Yanlış duymuyorsunuz. Atlantik okyanusunu sadece 3 saatte geçiyormuş. Concorde uçağının uzunluğu 61.66 metre, kanat açıklığı 25.6 metre ve yüksekliği de 12.2 metreymiş.

Concorde ile yolcu taşımaya başlamadan önce motor Atlantik aşırı uçuşlarda ve deneylerde türlü dayanıklılık testlerine maruz bırakılmış. Toplam 1000 saatlik uçuştan sonra cıvatalarına kadar sökülerek tüm parçaları tek tek kontrol edilip komponentlerin durumlarının çok iyi olduğu görüldükten sonra onay alabilmiş. Tabi bu onaydan sonra testler devam etmiş. Bu yıllara yayılan çalışmanın sonucunda, ses hızının iki katında 18.000 metre irtifada yakıt almadan 6750 km mesafe gidebilecek bir motor ortaya çıkmış.


Bu uçakla yapılan bir uçuş var ki, yapılan onca testin ve verilen emeklerin boşa gitmediğini kanıtlar nitelikte. Concorde 1973 yılında Ay tutulmasını gözlemlemek için Afrika'yı bir uçtan bir uca sesten hızlı olarak uçmuş. Ay tutulmasını 74 dakika boyunca takip ederek içindeki bilim insanları ve gözlem heyetinin bu tutulmayı gözlemlemelerini sağlamış. Eminiz Ay tutulmasını bu yüksek hızlı uçakta gözlemlemek tarif edilmez bir deneyim olmuştur. Öyle değil mi?
Başlıca amacı hız yapmak olan Concorde uçaklarının dış yüzeyi, çok hafif ve ısıya dayanıklı titanyum maddesinden üretilmiş. Uçuş sırasında sürtünme nedeniyle uçağın dış cephesindeki sıcaklık 92, burun kısmındaki sıcaklık ise 130 dereceye çıkıyormuş. Isınma nedeniyle uçağın boyunun uçuş sırasında 7.5 santim uzadığı saptanmış.


Concorde ayrıca sadece hızı ile değil gürültüsüyle de meşhur bir uçak. Uçağın motorları özellikle kalkışlarda yüksek gürültü çıkarıyormuş. 1976 yılında yapılan ölçümlerde 129 desibel ölçülmüş. Bu arada kıyaslama açısından roketler fırlatılış anında ortalama 180 desibel ses çıkarırlar. Yani Concorde roketlerle yarışır yükseklikte sese sahip. Bu da onu bir kez daha etkileyici bir uçak yapıyor. Zaman içinde yıpranmaya bağlı olarak gürültünün de arttığını hesap edersek geçtiği yerlerde kilometrelerce alana gürültüsünü yayan bir makine haline geldiğini düşünebiliriz. Concorde uçağının bazı yerlerde yasaklanmasının sebebi de bu.

Gelelim Concorde uçağının kapasitesine. Dev yolcu uçakları 200 yolcuyu rahatlıkla taşırken, dar gövdeli Concorde'un yolcu kapasitesi 125 kişiymiş. Yolcuların büyük çoğunluğunu ise zengin ve ünlüler oluşturuyormuş. Sıradan halkın Concorde'da seyahat edemesinin en büyük sebebi ise New York - Paris arasında tek gidiş için bilet fiyatının 12 bin doları bulması.


30 yıllık macerası boyunca toplam 16 Concorde uçağı üretilmiş ve bunların tanesinin maliyeti 42 milyon dolarmış. Bu yüksek hızlı uçağın uçuş maliyeti ise oldukça yüksek. Öncelikle Concorde uçuş süresinin %60'ında full power & afterburn kullanıyormuş. Afterburn ise yakıt tüketimini oldukça artırmaktadır. Klasik bir Concorde, 1 yolcusu için 100 km'de 20 litre kerosen tüketmektedir. 6000 km'lik Paris-New York uçuşunda ise 1 yolcusu için 1200 litre kerosen harcıyormuş. Bu da tek bir yolcunun yakıt maliyetinin 1,080 TL'ye ulaştığı anlamına geliyor. İşletme maliyetleri, uçuşun bakım maliyetleri de eklenince bu rakam daha da artıyor. 1 Concorde'u kaldırmak ise 6 adet Boeing 747 seferine eşdeğer maliyet gerektiriyormuş.


İlk uçuşunu yaptığı 1969 yılından son uçuşunu yaptığı 2003 yılına kadar teknik sicili sapasağlam ve hiç düşmemiş olan Concorde çok alakasız bir sebep yüzünden film senaryosu gibi bir kazaya karışıp emekli olmuştur. 25 Temmuz 2000 tarihinde Paris Charles de Gaulle Havaalanı'ndan kalkışından 1,5 dakika sonra geçirdiği kaza ile uçuşları durdurulmuş. Concorde'un üretimden kaldırılmasının diğer sebebleri ise güvenirliliğinin az, yüksek maliyeti ve sınırlı yolcu kapasitesiymiş. Concorde uçaklarının son ticari seferi, 24 Ekim 2003'te Londra – New York arasında yapılmış.


Peki bu yüksek hızlı süpersonik uçak tekrardan gökyüzünde uçmalı mı? Eğer tekrardan kullanıma girse Concorde uçağında seyahat etmek ister miydiniz? Cevaplarınızı ve görüşlerinizi yorumlar kısmından bize yazmayı unutmayın.


Bir önceki yazımız olan Paraşütsüz Düşersen Nasıl Hayatta Kalırsın? başlıklı makalemizde nasıl hayatta kalınır, paraşüt ve paraşütsüz atlama hakkında bilgiler verilmektedir.



E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds