Sahra Çölünün Hemen Altında Kaddafi’nin İnanılmaz Projesi – (Çöl’e Deniz Yapmak)


Great Man Made River, Türkçe’si Büyük Adam Nehir Yaptı Projesi, Kaddafi’nin inanılmaz projesi olarak biliniyor. Bugünkü yazımızda ise çok sayıda kişi tarafından Dünya’nın 8. Harikası olarak kabul edilen bu projeye yakından bakacağız.

Dünya'nın en büyük sulama projesi, Libya'daki Sahra Çölü'ne Nubian kumtaşı fosil akifer bölgesinden su tedariki yapan bir boru ağları projesidir. Aslında bu projenin geçmişi 1953 yılına dayanıyor. O yıl, Libya'nın güneyinde petrol bulmak için yapılan çalışmalar, büyük miktarlarda tatlı yeraltı suyu bulunmasına olanak vermiş. Büyük Adam Nehir Yaptı Projesi ise 1960'ların sonlarında akla gelmiş ve proje üzerinde çalışmalar 1984'te başlamış. Bu büyük proje ise Kaddafi Hükümet'i tarafından finanse edilmiş.


Libya lideri Kaddafi bu büyük su projesiyle yakından ilgilenmiş ve başarılı olması için tüm imkanları proje uzmanlarına sağlamış. Hatta Büyük Adam Nehir Yaptı Projesi, Libya lideri Muammer Kaddafi tarafından 'Dünya'nın Sekizinci Harikası' olarak tanımlanmış. Ayrıca, bu proje Kaddafi sonrası gelecek yönetim için de Libya'nın geleceği ve kalkınması açısından da önem arz etmektedir.


Dört aşamadan oluşan, 20 yıldır faaliyette olan bu proje için 1300 kuyu açılmış. 3500 km uzunluğunda dünyanın en uzun su iletim boru hattına ve beş adet çölde inşa edilmiş rezervuarlara sahiptir. Altı ton ağırlığında ve 4 metre çapında borular günde 6,5 milyon metre küp suyu ülkenin kuzeyine taşımaktadır. Taşınan bu su sayesinde Libya'da günde kişi başına 1000 litreden fazla su düşmektedir.


Bilindiği üzere Libya çöller üzerinde yaşayan bir ülke. Yaklaşık 1,8 milyon kilometre karelik yüzölçümüne sahip olan Libya'nın yüzölçümünün yüzde 95'i çöl. Yıllık yağış ortalamasının 100 mm olduğu ülkede, gerek buharlaşmanın fazlalığı gerek yerleşimin yoğun olduğu kıyı bölgelerinde yer alan akiferlerde aşırı çekim nedeniyle tuzlanmanın olması nedeniyle su sıkıntısı çekiliyormuş. Böyle bir ortamda ise Kaddafi'nin başında olduğu su projesi Libya halkına ilaç gibi gelmiş.

Projenin inşaatı 4 faza bölünmüş. Çoğunlukla kuyuların 500 metre derinliğe indiği bu proje birinci aşaması; Sarir-Sirte/ Tazarbu-Bingazi sistemidir. Söz konusu bu hat 28 Ağustos 1991 yılından itibaren işletilmektedir. İkinci aşama Hosuna-Jefara boru hattıdır. 1996 yılından günümüze faaliyette olan bu boru Trablus'u besliyor ve günde 2,5 milyon metre küp su taşıyor. Üçüncü aşama Al Gardabiya-Assada boru hattıdır, bu hat ayrıca birinci ve ikinci aşamaları birbirine bağlamaktadır. Dördüncü aşama ise inşa halinde olan ülkenin güneybatısında yeralan Hadarnes'dir.


Akifer sistemi olarak sınıraşan özelliği ve diğer kıyıdaş ülkelerinde kullanım hakkı nedeniyle her zaman tartışılan bölge akiferlerinden Kufra, Sirte, Hamada ve Murzug akiferleri Libyalı uzmanlarca buzul çağdan günümüze kalan fosil su olarak tanımlanmaktadır. Büyük miktarda su ihtiva eden bu akiferlerden Kufra kumtaşı akiferinin toplam su miktarı 25000 kilometreküptür. Emniyetli verimi ise yılda 1100 milyon metreküptür. 20000 kilometreküp su miktarına sahip Sirte akiferinin ise yıllık emniyetli verim tutarı 800 milyon metreküptür.


Kuyulardan taşınan bu su evsel ve içme kullanım ihtiyacını karşılarken, en önemlisi tarımsal sulama ihtiyacını karşılamaktadır. Yaklaşık 135.000 hektar alanda tarım yapılırken, 270.000 ton tahıl ve 760.000 ton hayvan yemi, sebze ve meyve sağlanması planlanmıştır.


Projenin toplam maliyeti 20 milyar dolar civarında belirlenmiş. Proje bu maliyeti ile dünyadaki en büyük inşaat yatırımları içinde 10. sıradadır. Libya büyük ülkelerin finansal desteği ya da Dünya Bankasından kredi alınmaksızın tamamlanacağını ileri sürmüş. 1990'dan beri ise UNESCO projede bulunan mühendis ve teknisyenlere eğitim sağlıyor.


Kaddafi'nin inanılmaz su projesi genel hatlarıyla bu şekilde. Peki siz Büyük Adam Nehir Yaptı Projesi hakkında ne düşünüyorsunuz? Sizce başarılı bir proje mi? Özellikle son yıllarda tüm dünyayı tehdit eden kuraklık tehlikesine bir çözüm olabilir mi? Cevaplarınızı ve görüşlerinizi yorumlar kısmından bize yazmayı unutmayın.

Bir önceki yazımız olan Bütün Şehir Bile BU Devasa Yemeği Yiyemeyecek - Dünyanın En Büyük 10 Yiyeceği başlıklı makalemizde ağız sulandıran lezzetler, en büyük yiyecekler ve story hakkında bilgiler verilmektedir.



E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds